Ruch Korygujący
2026-02-25Wstęp
Ruch Korygujący, znany w języku arabskim jako الحركة التصحيحية (Al-Haraka at-Taszihijja), to kluczowy okres w historii Syrii, który rozpoczął się po zamachu stanu przeprowadzonym przez Hafiza al-Asada w 1970 roku. Był to czas ograniczonych przemian politycznych i gospodarczych, które na zawsze zmieniły oblicze kraju rządzonego przez partię Baas. W niniejszym artykule przyjrzymy się tłu wydarzeń, zmianom wprowadzonym w ramach Ruchu Korygującego oraz jego wpływowi na przyszłość Syrii.
Tło wydarzeń
8 marca 1963 roku miała miejsce wojskowy przewrót, który obalił prezydenta Nazima al-Kudsiego i zlikwidował dotychczasowy system demokratyczny w Syrii. W jego miejsce powstał autorytarny reżim, w którym dominującą rolę odgrywała partia Baas oraz jej sojusznicy, tacy jak naseryści i zwolennicy panarabizmu. Nowe władze ogłosiły budowę arabskiego socjalizmu jako swój główny cel, dążąc do stworzenia jednego państwa arabskiego. Jednak wewnętrzne konflikty szybko zaczęły podważać stabilność rządów Baas. W miarę jak pojawiały się różnice zdań na temat strategii dążenia do jedności arabskiej, dochodziło do walk o władzę oraz starć między różnymi frakcjami wewnątrz partii.
W lutym 1966 roku radykalna frakcja partii Baas pod przewodnictwem Salah Dżadida oraz Hafiza al-Asada przeprowadziła drugi zamach stanu, eliminując umiarkowaną opozycję. Dżadid wdrożył szeroką gamę reform mających na celu zniwelowanie nierówności społecznych i centralne planowanie gospodarki. Mimo początkowych sukcesów, klęska Syrii w wojnie sześciodniowej w 1967 roku osłabiła jego pozycję i umocniła pozycję al-Asada. Po tej wojnie al-Asad zaczął publicznie domagać się zmian politycznych i ekonomicznych, co doprowadziło do planowania kolejnego przewrotu.
Zmiany wprowadzone w ramach Ruchu Korygującego
Po zamachu stanu 12 listopada 1970 roku Hafiz al-Asad przejął kontrolę nad Syrią. Wkrótce po tym wydarzeniu nowa władza ogłosiła nowe założenia polityczne, które miały na celu naprawienie błędów poprzednich liderów. Wprowadzono pozorowany pluralizm polityczny, tworząc Narodowy Front Postępu z udziałem partii lewicowych oraz niezrzeszonych przedstawicieli.
W lutym 1971 roku odbyły się wybory parlamentarne, w których partia Baas zdobyła 60% mandatów. Al-Asad ogłosił, że długofalowe cele socjalistyczne i panarabskie pozostają niezmienne, jednak ich realizacja będzie uzależniona od umocnienia pozycji Syrii. Ruch Korygujący stał się oficjalnym terminem określającym wydarzenia z lat 1970-1971.
W marcu 1973 roku przyjęto nową konstytucję, która ugruntowała władzę prezydenta i dominację partii Baas. Al-Asad zbudował wokół siebie kult jednostki, a jego rządy stały się dyktatorskie. Prezydent obsadził najważniejsze stanowiska swoimi zwolennikami lub członkami rodziny oraz osobami z wojska. Zainwestował również w instytucje wywiadowcze i siły specjalne, mające za zadanie utrzymanie porządku.
Polityka gospodarcza i społeczna
Pod rządami al-Asada Syria przeszła znaczące zmiany gospodarcze. Choć pierwotnie zapowiadano pełne przejście na gospodarkę planowaną, ostatecznie zdecydowano się na zwiększenie roli sektora prywatnego oraz liberalizację ekonomiczną. Utrzymano jednak wiele koncepcji z czasów Dżadida, koncentrując się na poparciu najuboższych warstw społecznych oraz dążeniu do poprawy ich sytuacji życiowej.
Równocześnie al-Asad starał się zyskać popularność także wśród drobnych właścicieli oraz sunnitów, którzy wcześniej dominowali w polityce kraju. Mimo pewnych reform gospodarczych struktura zarządzania państwem pozostała scentralizowana, co pozwoliło na szybką reakcję na wszelkie zagrożenia dla stabilności rządów.
Relacje międzynarodowe
Syria pod rządami Ruchu Korygującego kontynuowała bliską współpracę z ZSRR oraz innymi państwami satelickimi Moskwy. Al-Asad starał się również poprawić relacje z konserwatywnymi monarchiami arabskimi, co miało na celu stabilizację regionu i zwiększenie poparcia dla syryjskiego reżimu.
Pomimo porażek militarnych podczas konfliktów z Izraelem, takich jak wojna Jom Kipur w 1973 roku, al-Asad był postrzegany jako lider odnoszący sukcesy dzięki odzyskaniu części terytoriów utraconych wcześniej. Wojna ta przyczyniła się do konsolidacji jego władzy oraz trwałości systemu powstałego podczas Ruchu Korygującego.
Zakończenie
Ruch Korygujący miał ogromny wpływ na historię Syrii i kształt polityczny kraju przez następne dekady. Dzięki skutecznemu przejęciu władzy przez Hafiza al-Asada i jego reformom udało mu się ustabilizować sytuację wewnętrzną oraz poprawić relacje międzynarodowe Syrii. Mimo autorytarnego charakteru rządów al-Asada, jego działania przyniosły pewne korzyści społeczno-gospodarcze dla wielu grup społecznych. Rocznica zamachu stanu z 1970 roku stała się świętem państwowym, co świadczy o trwałym dziedzictwie Ruchu Korygującego i wpływie tej epoki na współczesną Syrię.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).